Τρίτη, 20 Αυγούστου 2013

διαβάστε το άρθρο μου στο ΕΝΑ CHANNEL NEWS
http://www.videotex.gr/η-κούκλα-μου-κι-εγώ/

Η Κούκλα μου κι εγώ

ΓΥΝΑΙΚΑΚΟΙΝΩΝΙΑ— 20 Αυγούστου 2013
Άλλα παιχνίδια έρχονται και φεύγουν, ξεχνιούνται ή σνομπάρονται, αλλά η αγαπημένη τους κούκλα είναι πάντα εκεί. Και βέβαια είναι κάτι περισσότερο από παιχνίδι.. Είναι η σταθερή και παντοτινή τους φίλη.
Η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ένα παιδί και την κούκλα του είναι μια σχέση ιδιαίτερη, δυνατή που καθορίζει το μεγαλύτερο μέρος των παιδικών του αναμνήσεων. Η κούκλα για ένα μωρό και ένα νήπιο αλλάζει δεκάδες συμβολικούς ρόλους κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του. Στην αρχή είναι ένα μαλακό νάνι που ξαπλώνει πάντα μαζί στο μαξιλάρι του και το βοηθάει να διώξει την μοναξιά και τους φόβους του. Μεγαλώνοντας τα «άφυλα» μαλακά κουκλάκια αντικαθιστούνται με μεγάλα γελαστά ξανθά μωρά που θέλουν μπάνιο, ντύσιμο και τάισμα. Φυσικά όπως όλα τα μωρά θέλουν βόλτα, παρείτσα και μερικές ξυλιές όταν κάνουν αταξίες. Γύρω στα τέσσερα οι κούκλες γίνονται για τα κορίτσια «εργαλεία αναγνώρισης» ρόλων. Οι κόρες μεταμορφώνονται σε τρυφερές και προστατευτικές μαμάδες, ενώ άλλες φορές οι κούκλες τους γίνονται οι κολλητές τους φίλες που τους εκμυστηρεύονται όλα τους τα μυστικά. Υποσυνείδητα δηλαδή μέσω αυτών διαλέγουν τις καταστάσεις που τους είναι πιο γνώριμες ή αυτές που θα ήθελαν να έχουν.

Με την κούκλα,  όπως βέβαια και με όλα τα συμβολικά παιχνίδια,  το ίδιο το παιδί γίνεται σκηνοθέτης της εμπειρίας του και των συναισθημάτων του και μπορεί έτσι να αναπαραστήσει με πολλούς τρόπους ξανά και ξανά τη χαρά, τη λύπη, την ανησυχία, τον φόβο του. Η κούκλα είναι το πρόσωπο που μπορεί να ενσαρκώσει πολλούς ρόλους, αλλά και να γίνει συναίσθημα, σύμβολο και εικόνα. Το παιδί προστατεύει και φροντίζει την κούκλα του και δημιουργεί ιστορίες, σύμφωνα με τις δικές του εμπειρίες και τη φαντασία του. Βιώνει γεγονότα και καταστάσεις, μέσω ενός φανταστικού φίλου.
Εκτός λοιπόν από την καλύτερη παρέα οι κούκλες αποτελούν και τα βασικά εργαλεία ανάπτυξης των παιδιών.  Το παιδί χρησιμοποιεί ιστορίες και άλλα δραματικά γεγονότα για να προβάλει  πάνω στις κούκλες και στα παιχνίδια τις πεποιθήσεις, τις συμπεριφορές και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του, όπως και εκείνα των σημαντικών προσώπων του περιβάλλοντος του. Καθώς για παράδειγμα δημιουργεί το διάλογο του θεατρικού του, το παιδί μπορεί να σκιαγραφήσει την προσωπικότητα και τις συμπεριφορές ενός μισητού προσώπου ή ενός πολύ αγαπητού φίλου. Οι κούκλες και τα μαλακά παιχνίδια επομένως προσφέρουν στο παιδί μια ασφαλή διέξοδο για τις φαντασιώσεις του αναφορικά με τις αλληλεπιδράσεις των άλλων ανθρώπων αλλά και με τις δικές του μαζί τους.
Βοηθούν, μάλιστα, στη φυσική τους ανάπτυξη,άμεσα συνδεδεμένη με τα παιχνίδια φαντασίας και καθορίζεται περίπου ανάμεσα στα 2 και τα 4 χρόνια του.
Η αναπαραγωγή των καθημερινών κινήσεων της μαμάς οικειοποιούνται και από την κόρη. Όταν η μικρούλα βάζει για ύπνο το μωρό, του μαθαίνει να περπατάει ή το κρατάει στην αγκαλιά της ουσιαστικά εκπαιδεύεται για τον αυριανό της ρόλο.  Η συμβολή του παιχνιδιού σύμφωνα με επιστήμονες στη σωματική ανάπτυξη έχει διατυπωθεί επανειλημμένα. Και πιο συγκεκριμένα στην ανάπτυξη του – αναπνευστικού συστήματος – της καρδιάς και του κυκλοφοριακού συστήματος – του αιμοποιητικού συστήματος- του νευρικού συστήματος- του πεπτικού συστήματος. Είναι σαν να λέμε ότι το παιδί πρέπει να παίξει για να αναπτυχθεί και να ζήσει.
Επίσης παίζοντας αποκτά και άλλες ικανότητες κινητικές, αισθητικές, νοητικές, κοινωνικές.
Η κούκλα μπορεί να αποτελεί απλά ένα «μεταβατικό αντικείμενο». Χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της μητέρας και της ανακούφισης που δημιουργεί η επαφή ή ως ένα αντικείμενο προσκόλλησης όταν αποχωρίζεται τη μητέρα ή έχει δυσφορία. Έτσι, η κούκλα μπορεί να είναι ένας τρόπος διατήρησης μιας εγγύτητας με τη μητέρα και ταυτόχρονα ανταποκρίνεται στην ανάγκη του βρέφους για σχετική αυτονομία του Εγώ· αναπαριστά τόσο τον φόβο όσο και την ανάγκη για αποχωρισμό. Σε αυτό το πλαίσιο κάθε παιδί επιλέγει ένα δικό του αντικείμενο ως μεταβατικό και δεν μπορεί να του επιβληθεί από κάποιον άλλο.
Αντίθετα, μάλιστα, φίλοι μου, με τα κοινωνικά κλισέ, όλοι οι ειδικοί συμφωνούν πως οι κούκλες δεν αντιπροσωπεύουν τίποτα το «επικίνδυνο» για τα αγόρια. Έτσι κι αλλιώς είναι λάθος να χωρίζουμε τα παιχνίδια σε αγορίστικα και κοριτσίστικα. Τα παιδιά παίζουν με όλα τα παιχνίδια. Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να εκφράζει ένα αγοράκι την αγάπη την τρυφερότητα ή την προστατευτικότητα προς την κούκλα-μωρό της αδελφής του. Αν τα αφήσουμε να εκφραστούν αυθόρμητα, θα δούμε ότι τα αγόρια θα παίξουν και με κατσαρολικά και τα κορίτσια θα παίξουν με φορτηγά και σπαθιά. Το παιχνίδι πρέπει να μπορεί να διασκεδάσει, να διαπαιδαγωγήσει σωστά το παιδί και όχι να του επιβάλλει μοντέλα ζωής με αμφισβητήσιμες ιδεολογικές προεκτάσεις. Αν ένα αγόρι θέλει να σιδερώνει τα ρούχα της κούκλας που έχει η αδερφή του, μην του το απαγορεύσετε λέγοντάς του ότι «Αυτές είναι δουλειές για γυναίκες». Μη βάζετε τα παιδιά σε καλούπια, όπου δεν μπορούν να αναπτύξουν τη φαντασία τους. Και για όσους φοβούνται ότι με αυτή την τακτική τα παιδιά μπορεί να αναπτύξουν ομοφυλοφιλικές τάσεις, οι ειδικοί βεβαιώνουν ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας.
 Ηλιάνα Βολονάκη